Grammar bank · Grammatika bazasi
116 grammar patterns for IELTS — meaning, where it attaches, examples and the near-synonyms you keep mixing up.
Sabab — Cause
1 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| because / since / as ★★★ | 2 | sabab — «chunki, ... sababli» | because/since/as + S + V | Air quality has deteriorated because more people commute by car. Havo sifati yomonlashdi, chunki ko‘proq odam ishga mashinada qatnaydi. | due to / owing to / because of therefore / consequently |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiUchalasi ham to‘liq gap oladi. because — eng kuchli va aniq; since/as — ma’lum sababni eslatadi va rasmiyroq, odatda gap boshida: Since resources are limited, …
Izoh — qachon ishlatiladi❗ Otdan oldin ular ishlamaydi — because of / due to kerak: because the rain ❌ → because of the rain ✅. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ Because of the government failed to act… → ✅ Because the government failed to act… (gap keldi — of keraksiz). Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Shart — Condition
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| the zero conditional ★★☆ | 2 | umumiy haqiqat sharti — «agar ... bo‘lsa, doim ... bo‘ladi» | If + present simple, present simple | If forests are cleared, soil erosion accelerates. Agar o‘rmonlar kesilsa, tuproq eroziyasi tezlashadi. | the first conditional |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiIkkala tarafda ham present simple. Bu yerda if ni when bilan almashtirsa ham ma’no o‘zgarmaydi — shu belgi orqali zero conditional ekanini bilasiz.
Izoh — qachon ishlatiladiIlmiy va umumiy haqiqatlar uchun — Task 2 ning tushuntirish qismida sabab-oqibat mexanizmini ko‘rsatadi: If demand rises, prices increase. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| the first conditional ★★★ | 2 | real shart — «agar ... bo‘lsa, ... bo‘ladi» (kelajakda mumkin) | If + present simple, will + V | If cities expand without planning, congestion will worsen. Agar shaharlar rejasiz kengaysa, tirbandlik yomonlashadi. | the second conditional unless |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiIf + present (❌ if it will rain), asosiy gapda will / may / can / should. will o‘rniga boshqa modal ham bo‘lishi mumkin: If costs fall, more people may switch.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 2 ogohlantirish jumlasi uchun tayyor qolip: If governments fail to act now, the problem will become far harder to solve. Unless bilan ham xuddi shu ma’no: Unless governments act, … ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ If the government will invest more, … → ✅ If the government invests more, … — bu eng ko‘p uchraydigan xato. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Qiyoslash — Comparison
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| comparative ★★★ | 2 | qiyosiy daraja — «... roq, ... dan ko‘ra» | adj-er / more + adj + than | Rural households consumed far less electricity than urban ones. Qishloq xonadonlari shahar xonadonlariga qaraganda ancha kam elektr iste’mol qildi. | superlative as … as significantly / slightly + comparative |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiBir bo‘g‘inli sifat → -er (higher, larger, bigger) · ikki va undan ko‘p bo‘g‘in → more (more expensive). -y bilan tugasa: happier. Noto‘g‘ri shakllar: good → better, bad → worse, far → further.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 1 da raqamlarni sanab chiqish emas, solishtirish ball beradi: Spending on housing was considerably higher than spending on transport throughout the period. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ more higher → ✅ higher (ikki marta qiyoslamang) · ❌ higher then → ✅ higher than (then = keyin, than = dan). Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| superlative ★★★ | 2 | orttirma daraja — «eng ...» | the + adj-est / the most + adj | The most striking feature of the graph is the sharp rise after 2010. Grafikning eng ko‘zga tashlanadigan jihati — 2010-yildan keyingi keskin o‘sish. | comparative most / most of / the most |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasithe majburiy: the highest, the most significant. Keyin ko‘pincha of yoki in: the highest of the four countries, the largest city in the region.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 1 ning umumiy xulosasi (overview) deyarli doim superlativ bilan yoziladi: Overall, China recorded the highest level of consumption, while Brazil saw the sharpest decline. «Ikkinchi o‘rin» uchun: the second-highest, the next largest. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ Japan had highest figure → ✅ the highest figure — superlativda the tushib qolmaydi. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
O‘zgarish va tendensiya — Trend & change
1 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| from … to … ★★★ | 2 | boshlang‘ich va yakuniy nuqta — «... dan ... gacha» | from X to Y (raqam yoki sana) | Between 1995 and 2015, the figure for coal fell from 40% to just 12%. 1995-2015 yillar oralig‘ida ko‘mir ko‘rsatkichi 40% dan atigi 12% gacha tushdi. | increase by / increase to |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasifrom … to … raqamlar bilan ham, sanalar bilan ham ishlaydi. Sana uchun muqobil: between … and … · over the period …. Ikkalasini aralashtirmang: ❌ between 1990 to 2000.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 1 kirish va tana qismida takrorlanishdan qochish uchun uch xil ayting: from 1990 to 2000 · between 1990 and 2000 · over the following decade. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ The figure fell from 40% until 25% → ✅ fell from 40% to 25%. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Daraja va miqdor — Degree & quantity
1 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| much / many / a lot of ★★★ | 2 | miqdor — «ko‘p» | much + uncountable · many + plural | A large number of graduates now work in fields unrelated to their degree. Ko‘p sonli bitiruvchilar hozir mutaxassisligiga aloqasi yo‘q sohalarda ishlaydi. | uncountable nouns few / a few / little / a little |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasimany + sanaladigan ko‘plik · much + sanalmaydigan · a lot of / plenty of — ikkalasi bilan ham. Akademik yozuvda a lot of o‘rniga: a large number of (sanaladigan), a great deal of (sanalmas), numerous, considerable.
Izoh — qachon ishlatiladiTasdiq gapda yolg‘iz much g‘alati eshitiladi — There is much pollution ❌ → There is a great deal of pollution ✅. Inkor va so‘roqda esa much normal: not much progress. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ much people → ✅ many people · ❌ many money → ✅ much money / a great deal of money. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Sanash va qo‘shish — Listing & addition
1 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| firstly / secondly / finally ★★☆ | 2 | tartib bilan sanash — «birinchidan, ikkinchidan, nihoyat» | Firstly, + S + V | Firstly, urban expansion destroys farmland; secondly, it increases commuting times. Birinchidan, shaharlarning kengayishi ekin maydonlarini yo‘q qiladi; ikkinchidan, qatnov vaqtini oshiradi. | moreover / furthermore in conclusion / overall |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiFirstly / Secondly / Thirdly / Finally — jumla boshida vergul bilan. Lastly ham to‘g‘ri; At last — ❌ (u «nihoyat, kutib» degani).
Izoh — qachon ishlatiladiIkki dalilli xatboshida bu ketma-ketlik strukturani aniq qiladi. Lekin butun insho Firstly… Secondly… Thirdly… bo‘lib qolsa, matn ro‘yxatga aylanadi — Coherence bahosi tushadi. Ba’zilarini mazmuniy o‘tish bilan almashtiring: A further concern is… ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ At first, education is important → ✅ Firstly, … (at first = «dastlab, keyin o‘zgardi»). Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Taxmin — Speculation
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| will ★★★ | 2 | kelasi zamon — bashorat, qaror, va’da | S + will + V (yalang‘och) | The demand for water will double over the next thirty years. Suvga bo‘lgan talab keyingi o‘ttiz yilda ikki baravar oshadi. | be going to be likely to |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiwill + fe’lning asosiy shakli, barcha shaxslarda bir xil. ❌ will to go · ❌ will goes. Inkor: will not / won’t.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 2 xulosasida deyarli har doim kerak bo‘ladi: Unless action is taken, the situation will deteriorate further. ⚠️ Yolg‘iz will juda qat’iy jaranglaydi. Band 7 uchun uni yumshating: will probably, is likely to, may well. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ If it will rain, we will stay → ✅ If it rains, we will stay — if ergash gapida will ishlatilmaydi. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| be going to ★★☆ | 2 | kelasi zamon — oldindan qilingan reja yoki ko‘rinib turgan natija | S + am/is/are going to + V | Jasur is going to take the test in September. Jasur imtihonni sentyabrda topshirmoqchi. | will |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiam/is/are going to + asosiy fe’l. Og‘zaki nutqda gonna eshitiladi — Speaking’da tabiiy, Writing’da hech qachon.
Izoh — qachon ishlatiladiSpeaking Part 1-2 da rejalar haqida gapirganda eng tabiiy shakl: I’m going to apply for a master’s next year. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ Task 2 inshosida gonna yoki I’m going to talk about… — bu og‘zaki uslub, insho uchun mos emas. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Majburiyat va ruxsat — Obligation
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| must / have to ★★☆ | 2 | majburiyat — «shart, kerak» | S + must + V · S + have/has to + V | Applicants must submit their documents before the deadline. Arizachilar hujjatlarini muddatdan oldin topshirishlari shart. | should / ought to be required to |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasimust + yalang‘och fe’l (❌ must to go). have to esa zamonga qarab o‘zgaradi: had to, will have to, has to. Shuning uchun o‘tgan yoki kelasi zamonda faqat have to ishlaydi.
Izoh — qachon ishlatiladiFarqi: must = ichki, so‘zlovchidan chiqqan majburiyat; have to = tashqi qoida yoki vaziyat talabi. ⚠️ mustn’t ≠ don’t have to. mustn’t = taqiqlangan; don’t have to = shart emas (lekin mumkin). Bu farq Listening’da ham savol bo‘lib keladi. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ Governments must to invest → ✅ Governments must invest. ❌ Task 2 da har jumlada must — juda buyruqona jaranglaydi. Tavsiya bersangiz should yoki ought to ishlating. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| should / ought to ★★★ | 2 | tavsiya — «kerak, ma’qul bo‘lardi» | S + should + V · S + ought to + V | Schools should place greater emphasis on practical skills. Maktablar amaliy ko‘nikmalarga ko‘proq e’tibor qaratishi kerak. | must / have to had better |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasishould + yalang‘och fe’l · ought to + fe’l (yagona to oladigan modal). O‘tmish uchun: should have + V3 («qilishi kerak edi, lekin qilmadi»).
Izoh — qachon ishlatiladiTask 2 ning yechim (solution) qismidagi asosiy modal. Tayyor qolip: Governments should invest more heavily in public transport, and individuals ought to reconsider their daily habits. Xilma-xillik uchun aralashtiring: should · ought to · it would be advisable to · the best approach would be to. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ I think government should to ban it → ✅ should ban it. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Imkoniyat — Possibility & ability
1 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| can / could / be able to ★★☆ | 2 | imkoniyat va qobiliyat — «... oladi, mumkin» | S + can/could + V · S + be able to + V | Renewable energy can significantly reduce carbon emissions. Qayta tiklanuvchi energiya uglerod chiqindilarini sezilarli kamaytira oladi. | may / might / could (possibility) |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasican (hozir) · could (o‘tmishdagi umumiy qobiliyat yoki yumshoq hozir) · was able to (o‘tmishda bir marta uddaladi) · will be able to (kelajak — ❌ will can).
Izoh — qachon ishlatiladiO‘tmishda bir martalik muvaffaqiyat uchun was able to kerak: The team was able to reduce costs by 20% (❌ could reduce, chunki could bu yerda «imkoni bor edi, ammo qildimi — noma’lum» degan ma’no beradi). ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ In the future people will can work from home → ✅ will be able to work from home. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Gap bo‘lagi — Sentence element
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| there is / there are ★★☆ | 2 | mavjudlik — «bor, mavjud» | There + is/are + noun | There are several reasons why young people migrate to cities. Yoshlarning shaharga ko‘chishining bir necha sababi bor. | nominalisation |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiFe’l keyingi otga qarab moslashadi: There is a reason · There are several reasons. Boshqa zamonlar: there was / there have been / there will be.
Izoh — qachon ishlatiladiFoydali, lekin haddan ortiq ishlatilgan qolip. Band 7 uchun ba’zilarini kuchliroq fe’lga almashtiring: There are many people who think… → Many people argue that… ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ There are a lot of pollution → ✅ There is a lot of pollution — pollution sanalmaydigan ot. ❌ In the graph have three lines → ✅ There are three lines. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| the ★★★ | 2 | aniq artikl — «o‘sha, ma’lum bo‘lgan» | the + ot (birlik, ko‘plik yoki sanalmaydigan) | The number of vehicles on the road doubled during the period. Yo‘llardagi transport vositalari soni davr davomida ikki baravar oshdi. | a / an zero article |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasithe qo‘yiladi: ikkinchi marta eslatilganda · yagona narsa (the sun, the government, the environment) · superlativ bilan (the highest) · of birikmasi bilan (the number of students) · Task 1 da the figure, the period, the chart.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 1 uchun oltin qoida: grafik, davr va ko‘rsatkichlar doim aniq — shuning uchun the chart, the period, the figure for Japan, the highest proportion. Foizlar bilan esa artikl yo‘q: 20% of households (❌ the 20%). ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ The education is important → ✅ Education is important — umumiy ma’noda the kerak emas. ❌ number of students are rising → ✅ The number of students is rising. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||