Grammar bank · Grammatika bazasi
116 grammar patterns for IELTS — meaning, where it attaches, examples and the near-synonyms you keep mixing up.
Zamonlar — Tenses & aspect
3 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| present perfect continuous ★☆☆ | 5 | hozirgi tugallangan davomiy — o‘tmishda boshlanib, hozir ham davom etayotgan jarayon | S + have/has been + V-ing | Researchers have been studying this phenomenon since the 1980s. Tadqiqotchilar bu hodisani 1980-yillardan beri o‘rganib kelmoqda. | present perfect |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasihave/has been + -ing. Odatda for / since bilan. Holat fe’llari (know, believe) bilan ishlatilmaydi.
Izoh — qachon ishlatiladiDavomiylikning o‘zini ta’kidlaydi: Scientists have been warning about this for decades. — «yillar davomida ogohlantirib kelishmoqda». Bitta yaxshi joyda ishlatilgan bu shakl Grammatical Range bahosini oshiradi. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ I am living here since 2019 → ✅ I have been living here since 2019 — o‘zbekcha «yashayapman» present continuous’ni tortadi, lekin ingliz tilida since bo‘lsa perfect kerak. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| future continuous ★☆☆ | 5 | kelasi davomiy — kelajakning ma’lum bir paytida davom etayotgan bo‘ladi | S + will be + V-ing | By 2040, millions of drivers will be using electric vehicles. 2040-yilga borib millionlab haydovchi elektromobildan foydalanayotgan bo‘ladi. | will future perfect |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiwill be + -ing.
Izoh — qachon ishlatiladiSpeaking Part 3 da kelajak haqidagi savolga o‘zgacha javob beradi: In ten years’ time, most people will be working remotely. Bitta shunday jumla Grammatical Range uchun yaxshi dalil. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| would (past habit) ★☆☆ | 5 | o‘tmishda takrorlangan harakat — «... qilib turardi» | S + would + V (yalang‘och) | Every summer we would visit my grandparents in the village. Har yozda buvim va bobomnikiga qishloqqa borar edik. | used to |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiwould + asosiy fe’l. Faqat harakat fe’llari bilan; holat fe’llari (be, have, know) bilan used to ishlatiladi.
Izoh — qachon ishlatiladiSpeaking Part 2 (bolalik haqidagi kartochkalar) uchun tayyor vosita: avval used to bilan fonni bering, keyin would bilan davom eting — takrorlanish bo‘lmaydi va imtihon oluvchi buni sezadi. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ My village would be very small → ✅ used to be — holat fe’li bilan would ishlamaydi. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Modal fe’llar — Modals
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| be expected to / be projected to ★★☆ | 5 | bashorat qilinmoqda — «... kutilmoqda, prognoz qilingan» | S + is/are expected to + V | Global demand for electricity is expected to rise by a third over the next decade. Elektr energiyasiga jahon talabi keyingi o‘n yilda uchdan birga oshishi kutilmoqda. | will be likely to |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasibe expected to / be projected to / be forecast to + fe’l. Majhul shakl — kim bashorat qilgani aytilmaydi, bu akademik uslubga mos.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 1 ning bashorat grafiklari uchun aynan shu kerak. Grafikda «projected», «forecast», «estimated» so‘zi yoki kelajak yili bo‘lsa: The urban population is projected to reach 70% by 2050. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ The population will reach 70% by 2050 — grafik shunchaki prognoz bo‘lsa, buni haqiqat sifatida aytmang. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| modal + passive ★★☆ | 5 | majhul modal — «... qilinishi kerak / mumkin» | S + modal + be + V3 | Subsidies for fossil fuels should be phased out over the next decade. Qazib olinadigan yoqilg‘iga beriladigan subsidiyalar keyingi o‘n yilda bekor qilinishi kerak. | the passive should / ought to |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasimodal + be + 3-shakl: should be introduced, must be addressed, can be reduced. O‘tmish: modal + have been + V3.
Izoh — qachon ishlatiladiYechim taklif qilishning eng akademik shakli — kim qilishini aytmasdan nima qilinishi kerakligini aytadi: Stricter regulations should be introduced, and public transport must be made more affordable. Bitta insho ichida 2-3 marta — undan ko‘pi matnni sovuq qiladi. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ This problem should be solve → ✅ should be solved — be dan keyin doim 3-shakl. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Ergash gaplar — Clauses
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| non-defining relative clause ★★☆ | 5 | izohlovchi ergash gap — qo‘shimcha ma’lumot beradi (vergul bilan) | , which/who + verb , | Online courses, which have grown rapidly since 2020, reach students in remote areas. 2020-yildan beri jadal o‘sgan onlayn kurslar chekka hududlardagi talabalarga yetib boradi. | defining relative clause |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiHar doim vergul bilan ajratiladi va that ISHLATILMAYDI: ❌ Tashkent, that is the capital… → ✅ Tashkent, which is the capital…. Butun gapga ishora qilishi ham mumkin: …, which explains the rise.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 1 uchun ajoyib vosita — raqamga izoh qo‘shadi: The figure peaked in 2008, which coincided with the financial crisis. Bu «gapga ishora qiluvchi which» Band 7 belgisi, lekin faqat vergul bilan to‘g‘ri ishlatilsa. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ The number rose sharply which was surprising → vergul qo‘ying: ✅ rose sharply, which was surprising. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| the fact that ★★☆ | 5 | «... ligi» — butun gapni ot qilib ishlatish | The fact that + clause + verb | The fact that fees have risen has deterred many applicants. To‘lovlarning oshgani ko‘p arizachilarni chekintirdi. | that-clause despite / in spite of |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiThe fact that + to‘liq gap — natijada butun birikma ot bo‘lib, ega yoki to‘ldiruvchi bo‘la oladi: The fact that wages have stagnated explains the fall in demand.
Izoh — qachon ishlatiladiPredloglardan keyin gap kelolmaydi — shu yerda the fact that qutqaradi: ❌ despite he is young → ✅ despite the fact that he is young. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ Har jumlada takrorlash matnni og‘irlashtiradi. Bitta inshoda 1-2 marta. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Shart gaplar — Conditionals
4 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| the third conditional ★★☆ | 5 | o‘tmishdagi xayoliy shart — «agar ... bo‘lganida edi, ... bo‘lardi» | If + past perfect, would have + V3 | If the factory had installed filters earlier, the river would not have been polluted. Agar zavod filtrlarni ertaroq o‘rnatganida, daryo ifloslanmagan bo‘lardi. | the second conditional the mixed conditional past perfect |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiIf + had + V3, asosiy gapda would/could/might have + V3. Ikki tarafda ham «perfect» bor — shuni yodda tuting.
Izoh — qachon ishlatiladiO‘tmishdagi xatoni tahlil qiladi — Task 2 da tarixiy misol keltirganda ishlaydi: If stricter rules had been introduced in the 1990s, emissions would have peaked far earlier. Speaking Part 2 da afsus bildirish uchun ham tabiiy. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ If I would have known → ✅ If I had known. would have faqat ikkinchi tarafda. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| provided that / as long as ★★☆ | 5 | shart bilan rozilik — «... shart bilan, toki ... ekan» | S + V, provided that + S + V | Technology improves education, as long as teachers are properly trained. Texnologiya ta’limni yaxshilaydi, toki o‘qituvchilar yetarli tayyorgarlikka ega bo‘lsa. | unless the first conditional |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiprovided (that) / providing that / as long as / on condition that + present simple. Ma’nosi if ga yaqin, lekin «faqat shu shart bajarilsa» degan cheklovni qo‘shadi.
Izoh — qachon ishlatiladiMuvozanatli xulosa yozishning eng oson yo‘li — bir tomonni to‘liq rad etmasdan shart qo‘yasiz: Tourism can benefit local communities, provided that profits are reinvested locally. Bu «to what extent do you agree» tipidagi savollar uchun juda mos. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| in case ★☆☆ | 5 | ehtiyot chorasi — «... bo‘lib qolsa deb, oldindan» | S + V + in case + S + V (present) | Cities are building flood defences in case sea levels rise faster than expected. Shaharlar dengiz sathi kutilganidan tez ko‘tarilishi ehtimoliga qarshi to‘g‘onlar qurmoqda. | the first conditional |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiin case + present simple — kelasi zamon ishlatilmaydi. ⚠️ in case ≠ if: if = shart bajarilgach qilamiz; in case = shart bajarilishi mumkinligi uchun oldindan qilamiz.
Izoh — qachon ishlatiladiTake an umbrella in case it rains = yomg‘ir yog‘masidan OLDIN olib chiqasiz. Take an umbrella if it rains = yog‘gandan keyin olasiz. Bu farq Listening’da savol bo‘lib keladi. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| I wish / if only ★☆☆ | 5 | afsus va orzu — «... bo‘lganida edi» | I wish + past simple / past perfect | If only more people had taken the warnings seriously. Koshki ko‘proq odam ogohlantirishlarni jiddiy qabul qilganida. | the third conditional |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiHozirgi holatga afsus: wish + past simple (I wish I had more time) · O‘tmishga afsus: wish + past perfect (I wish I had studied harder) · Boshqa odamning xatti-harakatidan norozilik: wish + would.
Izoh — qachon ishlatiladiSpeaking Part 2 da hikoyani chuqurlashtiradi: I wish I had known about the scholarship earlier. Writing’da esa kam ishlating — shaxsiy ohangi bor. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ I wish I would have studied → ✅ I wish I had studied. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Majhul nisbat va nominalizatsiya — Passive
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| have / get something done ★☆☆ | 5 | birovga qildirish — «... qildirmoq» | S + have/get + object + V3 | Many companies have their products manufactured overseas. Ko‘p kompaniyalar mahsulotini chet elda ishlab chiqartiradi. | make / let / have (causative) |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasihave (neytral) yoki get (og‘zakiroq) + ot + 3-shakl: have a house built, get the car repaired. Ega ishni o‘zi bajarmaydi — boshqaga qildiradi.
Izoh — qachon ishlatiladiSpeaking’da juda tabiiy: I had my documents translated. Writing’da esa xizmatlar haqida gapirganda: Wealthier families have their children tutored privately. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ I repaired my laptop — bu «o‘zim ta’mirladim» degani. Ustaga bergan bo‘lsangiz: ✅ I had my laptop repaired. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| it is often argued that ★★☆ | 5 | boshqalarning qarashini keltirish — «ko‘pincha aytiladiki» | It is often argued/claimed that + clause | It is widely assumed that economic growth automatically reduces poverty. Iqtisodiy o‘sish qashshoqlikni o‘z-o‘zidan kamaytiradi, deb keng tarqalgan fikr bor. | it is said that / X is thought to it is + adjective + that/to |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiIt is (often/widely/commonly) + argued / claimed / assumed / acknowledged + that + to‘liq gap.
Izoh — qachon ishlatiladiDiscussion inshosining kirish jumlasi uchun tayyor qolip: qarshi fikrni keltirasiz, keyin however bilan o‘z fikringizga o‘tasiz: It is often argued that examinations are the fairest way to assess students. However, this view overlooks… ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ Some people say that… — bu Band 5-6 ifodasi. Majhul qolipga o‘ting. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Predloglar — Prepositions
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| result in / result from ★★☆ | 5 | sabab yo‘nalishi — «... ga olib keladi» va «... dan kelib chiqadi» | X results in Y · Y results from X | Rapid urbanisation has resulted in a severe shortage of affordable housing. Tez urbanizatsiya arzon uy-joyning keskin tanqisligiga olib keldi. | due to / owing to / because of therefore / consequently |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiresult in = sabab → natija (Deforestation results in soil erosion) · result from = natija ← sabab (Soil erosion results from deforestation). Yo‘nalish teskari — predlog buni hal qiladi.
Izoh — qachon ishlatiladiSabab-oqibatni ikki yo‘nalishda ayta olish Task 2 uchun juda foydali. Shu oiladagi boshqalar: lead to · give rise to · bring about · stem from · arise from · be attributed to. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ The problem results to … → ✅ results in. ❌ lead into → ✅ lead to. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| in terms of / with regard to ★★☆ | 5 | mavzuni belgilash — «... jihatdan, ... ga kelsak» | In terms of + noun, S + V | In terms of overall spending, the two countries followed similar paths. Umumiy xarajatlar jihatidan ikki mamlakat o‘xshash yo‘ldan bordi. | in contrast / on the other hand |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiin terms of / with regard to / as far as X is concerned + ot yoki -ing. Odatda gap boshida, vergul bilan.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 1 da bir ustundan ikkinchisiga o‘tishning tabiiy yo‘li: In terms of energy consumption, the pattern was rather different. Task 2 da esa yangi jihatga o‘tish uchun: With regard to cost, the argument is less convincing. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ In terms of the education is expensive → ✅ In terms of cost, education… — faqat ot keladi. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Qiyoslash shakllari — Comparison
1 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| outweigh ★★☆ | 5 | ustun kelmoq — «foydasi zararidan ko‘p» | X outweigh(s) Y | The long-term environmental benefits far outweigh the initial financial costs. Uzoq muddatli ekologik foyda dastlabki moliyaviy xarajatlardan ancha ustun. | comparative |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasioutweigh — fe’l, to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘ldiruvchi oladi (predlogsiz): The benefits outweigh the drawbacks. Kuchaytirish: far outweigh, clearly outweigh.
Izoh — qachon ishlatiladi«Advantages and disadvantages» tipidagi savolning xulosasi aynan shu so‘z bilan yoziladi — savol matnining o‘zi ham shuni so‘raydi. Tayyor qolip: In my view, the advantages of X far outweigh its disadvantages, provided that … ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ The benefits outweigh than the drawbacks → ✅ outweigh the drawbacks. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Fe’l qoliplari — Gerunds & infinitives
2 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| stop / remember / regret + -ing or to ★☆☆ | 5 | ma’no o‘zgaradigan juftlar — shakl ma’noni o‘zgartiradi | verb + V-ing / verb + to + V | The company stopped using single-use plastics in 2020. Kompaniya 2020-yilda bir martalik plastikdan foydalanishni to‘xtatdi. | verb + -ing (gerund) |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasistop doing = ishni tugatdi · stop to do = boshqa ish uchun to‘xtadi
remember doing = qilganini eslaydi · remember to do = qilishni unutmadi regret doing = qilganidan afsus · regret to say = afsus bilan xabar bermoq Izoh — qachon ishlatiladiListening Section 3-4 da bu farq to‘g‘ridan-to‘g‘ri javobni hal qiladi: He stopped smoking (tashladi) va He stopped to smoke (chekish uchun to‘xtadi) — butunlay boshqa ma’no. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ I stopped to use plastic bags (agar «tashladim» demoqchi bo‘lsangiz) → ✅ I stopped using plastic bags. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| there is no point in -ing ★☆☆ | 5 | foydasizlik — «... qilishning ma’nosi yo‘q» | There is no point in + V-ing | It is worth noting that the trend reversed after 2012. Shuni ta’kidlash joizki, tendensiya 2012-yildan keyin teskari o‘zgardi. | preposition + -ing |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiThere is no point in + -ing. Shu oiladagi boshqalar: It is worth + -ing · It is no use + -ing · have difficulty (in) + -ing · spend time + -ing.
Izoh — qachon ishlatiladiQarshi dalilni rad etishning ixcham yo‘li: There is little point in building more roads if public transport remains unreliable. no o‘rniga little qo‘ysangiz — yumshoqroq va akademikroq. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ It is worth to invest → ✅ It is worth investing. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Bog‘lash vositalari — Linking & cohesion
3 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| in particular / notably ★☆☆ | 5 | ajratib ko‘rsatish — «xususan, ayniqsa» | …, in particular, … · notably + noun | Young people, in particular, rely on social media for news. Ayniqsa yoshlar yangiliklar uchun ijtimoiy tarmoqlarga tayanadi. | for instance / such as |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiin particular — otdan keyin yoki jumla boshida · notably / particularly — otdan oldin · especially — og‘zakiroq, lekin ishlaydi.
Izoh — qachon ishlatiladiTask 1 da eng keskin raqamni ajratib ko‘rsatish uchun ideal: All four countries saw growth, notably Vietnam, whose figure tripled. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| this / such + noun (referencing) ★★☆ | 5 | ishora bilan bog‘lash — «bu tendensiya, bunday choralar» | This/These/Such + summarising noun | Cities have banned older vehicles. Such measures have cut emissions considerably. Shaharlar eski transport vositalarini taqiqladi. Bunday choralar chiqindilarni sezilarli kamaytirdi. | the former / the latter nominalisation |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasithis / these / such + umumlashtiruvchi ot: this trend, this shift, these measures, such policies, this phenomenon. ⚠️ Yolg‘iz This is… noaniq — otni albatta qo‘shing.
Izoh — qachon ishlatiladiCoherence & Cohesion bahosining eng kam ishlatiladigan quroli. Bog‘lovchi so‘z qo‘shmasdan xatboshilarni ulaydi va bir vaqtning o‘zida oldingi fikrni umumlashtiradi: More families are moving to the suburbs. This trend has placed pressure on rural infrastructure. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ It is a big problem (nima «it»?) → ✅ This shortage is a serious problem. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
| not only … but also ★★☆ | 5 | ikki dalilni birlashtirish — «nafaqat ..., balki ... ham» | not only + X but also + Y | Cycling not only reduces congestion but also improves public health. Velosipedda yurish nafaqat tirbandlikni kamaytiradi, balki jamoat salomatligini ham yaxshilaydi. | moreover / furthermore inversion |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiIkki tarafda bir xil turdagi bo‘lak turishi shart: ot + ot, fe’l + fe’l (❌ not only cheap but also it saves time). Gap boshida kelsa inversiya talab qiladi: Not only does it save money, but it also reduces emissions.
Izoh — qachon ishlatiladiIkki foydani bitta gapda berish — ixcham va ta’sirchan. Inversiyali shakli Band 7.5+ belgisi, lekin does/did/is ni to‘g‘ri qo‘yish shart. ⚠️ Tez-tez qilinadigan xato❌ Not only it saves money… → ✅ Not only does it save money… Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||
Murakkab tuzilmalar — Advanced structures
1 ta| Grammatika | Daraja | Ma’nosi | Qo‘shilishi | Namuna | O‘xshashlari |
|---|---|---|---|---|---|
| admittedly ★☆☆ | 5 | tan olish — «tan olish kerakki, ...» | Admittedly, + S + V | Admittedly, such reforms would be expensive in the short term. Tan olish kerakki, bunday islohotlar qisqa muddatda qimmatga tushardi. | although / though / even though it may well be that |
Batafsil — namunalar, farqi, xatolarShakl qoidasiAdmittedly, jumla boshida vergul bilan. Shu oiladagilar: Granted, · It is true that · While it is true that · Of course,. Keyin deyarli doim however yoki nevertheless keladi.
Izoh — qachon ishlatiladi«Tan olish → rad etish» — Band 7 ning eng ishonchli xatboshi tuzilmasi: Admittedly, private cars offer unmatched convenience. Nevertheless, the environmental cost of mass car ownership is difficult to justify. Namunalar
O‘xshashlaridan farqi
|
|||||