속담 이야기 (Koreys maqollari)
Koreys maqollari (속담): maʼnosi, kelib chiqish hikoyasi va hayotda ishlatilishi — lugʻat va savollar bilan.
1
원숭이도 나무에서 떨어진다
«Maymun ham daraxtdan yiqiladi» — eng usta odam ham xato qilishi mumkin. Xato uyat emas!
2
우물 안 개구리
«Quduq ichidagi qurbaqa» — oʻz kichkina dunyosini butun olam deb biladigan, dunyoqarashi tor odam haqida.
3
호랑이도 제 말 하면 온다
«Yoʻlbarsni tilga olsang, oʻzi keladi» — kimnidir gapirsangiz, xuddi oʻsha odam paydo boʻladi. Gʻiybatdan ehtiyot boʻling!
4
티끌 모아 태산
«Zarra yigʻilib — togʻ boʻladi» — kichkina narsalar toʻplansa, ulkan natija chiqadi. Tejamkorlik va sabr maqoli.
5
금강산도 식후경
«Kumgang togʻi ham ovqatdan keyin» — qorin och boʻlsa, eng goʻzal manzara ham koʻzga koʻrinmaydi. Avval taom!
6
소 잃고 외양간 고친다
«Sigirni yoʻqotib, ogʻilni tuzatadi» — ish oʻtib boʻlgach chora koʻrish haqida. Oldini olish har doim arzon!
7
낮말은 새가 듣고 밤말은 쥐가 듣는다
«Kunduzgi gapni qush, tungi gapni sichqon eshitadi» — hech qayerda sir saqlanib qolmaydi. Devorning ham qulogʻi bor!
8
세 살 버릇 여든까지 간다
«Uch yoshdagi odat saksongacha boradi» — bolalikdagi odat umr boʻyi qoladi. Yaxshi odatni erta boshlang!
9
등잔 밑이 어둡다
«Chiroq tagi qorongʻu» — izlagan narsangiz koʻpincha burningizning tagida boʻladi, lekin aynan u yer koʻrinmaydi.
10
가는 말이 고와야 오는 말이 곱다
«Borar soʻz chiroyli boʻlsa, kelar soʻz ham chiroyli» — muomala oynaga oʻxshaydi: qanday gapirsangiz, shunday javob olasiz.
11
백지장도 맞들면 낫다
«Bir varaq qogʻozni ham birga koʻtarsa yengil» — har qanday ish, hatto eng yengili ham, birgalikda osonlashadi.
12
고래 싸움에 새우 등 터진다
«Kitlar jangida krevetkaning beli sinadi» — kattalar urishsa, zarar aybsiz kichiklarga tegadi.
13
하늘이 무너져도 솟아날 구멍이 있다
«Osmon qulasa ham chiqib ketadigan teshik topiladi» — eng ogʻir vaziyatda ham yoʻl bor. Umidsizlanmang!
14
배보다 배꼽이 더 크다
«Qorindan kindik katta» — asosiy narsadan uning qoʻshimchasi kattaroq yoki qimmatroq boʻlib ketgan gʻalati holat haqida.
15
꿩 먹고 알 먹기
«Qirgʻovulini ham, tuxumini ham yeyish» — bitta ish bilan ikki foyda koʻrish. Bir oʻq bilan ikki quyon!
16
발 없는 말이 천 리 간다
«Oyoqsiz soʻz ming chaqirim yuradi» — bir ogʻiz gap bir kunda butun shaharga tarqaladi. Soʻzni ehtiyot qiling!
17
시작이 반이다
«Boshlash — yarmi» — eng qiyin qadam birinchi qadam. Boshladingizmi, ishning yarmi bitdi hisob!
18
돌다리도 두들겨 보고 건너라
«Tosh koʻprikni ham taqillatib koʻrib oʻt» — ishonchli koʻringan narsani ham tekshirib koʻring. Ehtiyotkorlik maqoli.
19
개구리 올챙이 적 생각 못 한다
«Qurbaqa itbaliqlik davrini eslamaydi» — muvaffaqiyatga erishgach, oʻzining ojiz boshlanishini unutib, boshqalarni mensimaslik haqida.
20
말 한마디에 천 냥 빚을 갚는다
«Bir ogʻiz soʻz ming tanga qarzni uzadi» — oʻrinli aytilgan iliq soʻzning kuchi pul bilan oʻlchab boʻlmas darajada katta.
21
누워서 떡 먹기
«Yotib tteok yeyish» — juda oson ish haqida. Lekin yotib ovqat yeyish chindan osonmi? Maqolning hazil sirlari.
22
그림의 떡
«Suratdagi tteok» — koʻrinib turadi-yu, qoʻl yetmaydi. Orzu qilib boʻladigan, lekin ololmaydigan narsalar haqida.
23
병 주고 약 준다
«Kasallik berib, keyin dori beradi» — oʻzi zarar yetkazib, keyin yordam bergan boʻlib koʻrinadigan ikkiyuzlamachilik haqida.
24
원수는 외나무다리에서 만난다
«Dushman bilan yakkachoʻp koʻprikda uchrashasan» — yomonlik qilgan odamingiz bilan eng noqulay joyda albatta toʻqnashasiz. Dunyo tor!
25
바늘 도둑이 소도둑 된다
«Igna oʻgʻrisi sigir oʻgʻrisiga aylanadi» — kichkina yomon ish jazosiz qolsa, katta yomonlikka yoʻl ochadi.
26
가재는 게 편이다
«Qisqichbaqa — krabning tarafida» — oʻxshashlar bir-birini yoqlaydi. Adolat oʻrniga «oʻzimizniki» deb turadiganlar haqida.
27
콩 심은 데 콩 나고 팥 심은 데 팥 난다
«Loviya ekkan joydan loviya, mosh ekkan joydan mosh unadi» — har bir natijaning aniq sababi bor. Nima eksangiz, shuni oʻrasiz.
28
미운 아이 떡 하나 더 준다
«Yoqmagan bolaga bitta ortiq tteok ber» — yoqtirmagan odamingizga atayin yaxshiroq muomala qiling: mojaro soʻnadi, koʻngil yumshaydi.
29
서당 개 삼 년이면 풍월을 읊는다
«Maktab iti uch yilda sheʼr oʻqiydi» — bilim muhitida uzoq yurgan odam oʻzi sezmagan holda oʻrganib qoladi. Muhitning kuchi!
30
우물을 파도 한 우물을 파라
«Quduq qazisang ham — bitta quduqni qazi» — oʻnta ishni chala qilguncha, bittasini oxirigacha yetkaz. Toʻplamning yakuniy maqoli!