Prime Japanese Readings
Prime Japanese darslarining oʻqish matnlari — har biri oʻz darsining grammatikasini matn ichida koʻrsatadi. Furigana, lugʻat izohlari va audio bilan.
1
はじめまして
PJ-13 matni. Afsona yapon tili darsida oʻzini tanishtiradi — va «です» bilan «ではありません» ni birinchi marta amalda koʻrasiz.
2
だれが せんせいですか
PJ-14 matni. Yangi oʻquvchi sinfda oʻqituvchini qidiradi — va «が» bilan «は» ning farqi oʻz-oʻzidan koʻrinadi.
3
これは なんですか
PJ-15 matni. Afsona doʻkonda uch narsani koʻrsatadi — これ, それ va あれ ning masofasi bir sahnada koʻrinadi.
4
ねこは どこですか
PJ-16 matni. Dilnozaning mushugi yoʻqolib qoladi — va uni qidirishda あります bilan います farqi har jumlada koʻrinadi.
5
わたしの かばん
PJ-17 matni. Sinfda bir xil ikkita sumka topiladi — va の qoʻshimchasi kimniki ekanini hal qiladi.
6
きょうしつは どこですか
PJ-18 matni. Yangi oʻquvchi maktabda yoʻl soʻraydi — bitta qisqa suhbatda oltita soʻroq soʻzi ishlaydi.
7
わたしも がくせいです
PJ-19 matni. Kutubxonada uch kishi tanishadi — va «も» har safar «ham» deganda は ni siqib chiqarayotgani koʻrinadi.
8
まいにち にほんごを べんきょうします
PJ-20 matni. Afsonaning bir kuni — birinchi marta matndagi odamlar gapiribgina qolmay, ish ham qiladi.
9
ジャスルさんの いちにち
PJ-21 matni. Jasurning bir kuni — を va に har jumlada yonma-yon ishlaydi va farqi oʻz-oʻzidan koʻrinadi.
10
バスで がっこうへ
PJ-22 matni. Sherbek maktabga qanday borishini aytadi — で uch xil ishda: transport, ish joyi va yana transport.
11
きのうの にちようび
PJ-23 matni. Dilnoza kechagi yakshanbani aytib beradi — butun matn oʻtgan zamonda, va inkor shakli ham koʻrinadi.
12
なんじから なんじまで
PJ-24 matni. Yamada oʻqituvchining ish kuni — soat, hafta kunlari va から〜まで bitta jadvalda ishlaydi.
13
おおきい ねこと ちいさい ねこ
PJ-25 matni. Muniraning ikkita mushugi bor — biri katta, biri kichik. Butun matn い-sifatlar ustida turadi: kesim, inkor va oʻtgan zamon.
14
しずかな としょかん
PJ-26 matni. Inom har shanba kutubxonaga boradi. Matnda な-sifat uch holatda koʻrinadi: otdan oldin な bilan, kesim boʻlib な siz, va 〜が好きです qolipida.
15
がっこうの あさ
PJ-27 matni. Imronning bir kuni — ichida uchala feʼl guruhidan feʼllar bor: 起きます va 寝ます (II), 読みます va 書きます (I), します va 来ます (III), hamda uchta tuzoq feʼl: 入ります, 帰ります, 走ります.
16
じしょに ありません
PJ-28 matni. Rano lugʻatdan «のみます» ni qidiradi va topa olmaydi. Yamada oʻqituvchi unga lugʻat shaklini koʻrsatadi.
17
おきて、たべて、がっこうへ
PJ-29 matni. Muniraning ertalabki tartibi — butun matn て bilan ulangan gaplar ustida turadi. Faqat II va III guruh feʼllari.
18
うみで およいで
PJ-30 matni. Imronning yozgi kuni — I guruhning beshta て qoidasi bir matnda: って, んで, いて, いで, して, va 行って.
19
いま なにを していますか
PJ-31 matni. Sinfda hamma nimadir qilyapti. Matnda ています ning ikkala maʼnosi ham bor: davom etayotgan ish va holat — hamda «bilmasdim» degan gap.
20
きょうしつの にほんご
PJ-32 matni. Yamada oʻqituvchining darsi — boshidan oxirigacha てください va てもいいですか ustida. Oxirida muloyim rad javobi: «すみません、ちょっと…».
21
プールの きそく
PJ-33 matni. Inom va Imron basseynga borishadi va kirish eshigidagi qoidalarni oʻqishadi — taqiq, majburiyat va ruxsat bitta matnda.
22
としょかんで まもる ことと まもらない こと
PJ-34 matni. Kutubxonachi yangi oʻquvchilarga qoidalarni tushuntiradi — 〜ないでください va 〜てはいけません yonma-yon, va ular bir xil emas.
23
にほんへ いった ことが ありますか
PJ-35 matni. Sinfda tajriba haqida suhbat — kim nima qilib koʻrgan. Matn 〜たことがあります va «まだありません» ustida turadi.
24
にちようびに なにを したり しますか
PJ-36 matni. Uch doʻstning dam olish kuni — har biri oʻz ishlarini 〜たり bilan sanaydi, yaʼni roʻyxatni ochiq qoldiradi.
25
いえを でるまえに
PJ-37 matni. Munira ertalabki tartibini aytadi — 〜てから, 〜まえに va 〜たあとで bir matnda, va uchtasining oʻzagi har xil.
26
おんがくを ききながら
PJ-38 matni. Kim qanday oʻqiydi — musiqa bilanmi, jimjitmi. Matn 〜ながら ustida turadi va oxirgi feʼl har doim asosiy ish.
27
にほんへ いきたいです
PJ-39 matni. Yozgi taʼtil rejalari — kim nima qilmoqchi va nimasi kerak. 〜たいです va 〜がほしいです yonma-yon.
28
まつりへ いきませんか
PJ-40 matni — shelfdagi birinchi haqiqiy hikoya. Rano yozgi bayramga taklif qiladi, reja tuziladi, va bir kishi kela olmaydi.
29
ピアノを ひくことが できます
PJ-41 matni. Maktabda konsert boʻladi va har kim nimani uddalashini aytadi. 〜ことができます va 〜ができます yonma-yon.
30
いまは およげます
PJ-42 matni. Inom suzishni oʻrganadi — bir yozda 'suza olmayman' dan 'suza olaman' gacha. Potensial shakl butun matnni tashiydi.
31
ねこが さんびき
PJ-43 matni. Munira uyiga mushuk olib keladi — va sanoq soʻzlari butun matn boʻylab ishlaydi: 匹, 個, 本, 人.
32
どちらが たかいですか
PJ-44 matni. Imron velosiped tanlaydi — ikkitasini taqqoslaydi, keyin uchtasidan eng arzonini. より, のほうが va いちばん.
33
にっき — はじめての でんしゃ
PJ-45 matni — shelfdagi birinchi 普通体 hikoya. Bu kundalik yozuvi, shuning uchun hikoyachi oddiy shaklda gapiradi; qoʻshtirnoq ichidagi nutq esa です・ます da qoladi.
34
ムニラさんは おこっていると おもった
PJ-46 matni. Ikki kun davomida hikoyachi Munira undan xafa deb oʻylaydi — va butun matn 〜と思った ustiga qurilgan. Sabab esa umuman boshqa narsa chiqadi.
35
きたかぜと たいよう
PJ-47 matni — Ezopning mashhur masali. Butun hikoya «…と言った» ustida yuradi, va PJ-44 dagi より / のほうが ham qaytib keladi.
36
わすれものの はこ
PJ-48 matni. Pari yoʻqotgan daftarini qidiradi va matn boshdan-oyoq aniqlovchi ergash gaplardan tuzilgan: «kecha yozgan daftar», «oʻqituvchi olib kelgan quti».
37
ちいさい ときの なつ
PJ-49 matni — xat. Munira doʻstiga bolaligidagi yozlarni yozadi, va butun matn とき ustida yuradi: 小さいとき, 子どものとき, 行ったとき.
38
テストが おわったら
PJ-50 matni. Uch doʻst imtihondan keyingi kunni rejalashtiradi — たら ning «…gach» maʼnosi. Oxirida esa uning uchinchi maʼnosi: kutilmagan kashfiyot.
39
じどうはんばいきの なか
PJ-51 matni — tushuntiruvchi matn. Yaponiyadagi avtomat qanday ishlaydi, va matn boshdan-oyoq と ustida yuradi: «bossang — chiqadi».
40
きょうとへ いくなら
PJ-52 matni. Rano Yaponiyaga boradi, va hamma unga maslahat beradi — har bir maslahat なら bilan boshlanadi, chunki shart Ranonikidir, maslahat beruvchiniki emas.
41
でんしゃが とまったので
PJ-53 matni. Bir tongda poyezd toʻxtaydi va butun sinf kechikadi — har bir odam sababini boshqacha aytadi, kimdir から bilan, kimdir ので bilan.
42
ながいけど おもしろい
PJ-54 matni — kitob sharhi. Munira sinf gazetasiga sharh yozadi, va sharh janri が / けど ustiga qurilgan: yaxshi tomoni, lekin yomon tomoni.
43
あめが ふっても
PJ-55 matni. Maktab voleybol jamoasi musobaqadan oldingi hafta — yomgʻir yogʻsa ham, zal band boʻlsa ham mashq davom etadi.
44
なんの ために
PJ-56 matni — maktab gazetasi uchun intervyu. Uch kishi nega oʻqiyotganini aytadi, va uchalasi ham ために yoki ように bilan javob beradi.
45
はなせる ように なった
PJ-57 matni. Bir yil oldin Rano bir ogʻiz ham gapira olmasdi. Matn boshdan-oyoq なる ustida yuradi — va oxirida ことになりました chiqadi.
46
けして しまった
PJ-58 matni. Inom inshosini topshirishdan bir kun oldin faylni oʻchirib qoʻyadi — va matn boshdan-oyoq 〜てしまう ustida yuradi.
47
ぶんかさいの じゅんび
PJ-59 matni. Sinf madaniyat bayramiga taom doʻkoni tayyorlaydi — ておく butun matn boʻylab tayyorgarlikni, てみる esa sinab koʻrishni olib yuradi.
48
おとしだま
PJ-60 matni. Yaponiyadagi Yangi yil odati — bolalar kattalardan pul konvertini oladi. Matn くれる va もらう bilan toʻla, chunki butun odat yoʻnalish haqida.
49
てつだって くれた
PJ-61 matni. Bir kunda uchta yaxshilik bir-biriga ulanadi — va matn boshdan-oyoq 〜てくれる, 〜てあげる, 〜てもらう ustida yuradi.
50
かさは どこでしょう
PJ-62 matni. Munira soyabonini yoʻqotadi va uchtasi birga xulosa chiqaradi — かもしれません, でしょう va はずです bitta suhbatda uch xil ishonchni koʻrsatadi.
51
まちの ニュース
PJ-63 matni — shahar byulleteni, uchta qisqa xabar. Yangiliklar passivning oʻz janri: kim qilgani emas, nima boʻlgani muhim.
52
ついてない ひ
PJ-64 matni. Inomning omadsiz kuni — va yaponcha yomon kun hikoyasi deyarli doim aziyat passivi bilan yoziladi, chunki har bir gap zarar koʻrgan odamdan boshlanadi.
53
いかせて ください
PJ-65 matni. Rano Yaponiyada oʻqishga bormoqchi va otasidan ruxsat soʻraydi — matnda kauzativning ikkala maʼnosi ham bor: majbur qilish va ruxsat berish.
54
ピアノの れんしゅう
PJ-66 matni. Kattalik yoshiga yetgan odam bolaligidagi pianino mashqlarini eslaydi — kauzativ-passiv butun matnni koʻtarib turadi, va oxirida ohang oʻzgaradi.
55
がんばれ
PJ-67 matni. Maktab sport kuni — buyruq shakli bu yerda qoʻpol emas, chunki u maydonda va belgilarda turadi, odamga qaratilmagan.
56
はじめての アルバイト
PJ-68 matni. Ranoning birinchi ish kuni — u keigoni ikki marta xato ishlatadi, va xatolarning oʻzi darsning mavzusini koʻrsatadi: keigo muloyimlik emas, mavqe.
57
おきゃくさまが いらっしゃる
PJ-69 matni. Bir soatlik doʻkon smenasi — 尊敬語 ning uchala yoʻli ham bitta matnda ishlaydi: maxsus feʼl, お〜になる qolipi va passiv shakl.
58
でんわの こえ
PJ-70 matni. Rano birinchi marta ish telefonini koʻtaradi — va butun suhbat 謙譲語 ustida yuradi: 申します, おります, 伺います.
59
コンビニの ことば
PJ-71 matni — tushuntiruvchi matn. Nega Yaponiyadagi hamma doʻkonda bir xil gaplar eshitiladi, va nega ularni yodlash grammatikadan foydaliroq.
60
ちちと おとうさん
PJ-72 matni. Uyga mehmon keladi va bola bir kunda bitta narsani oʻrganadi: otasi ikki xil ataladi, va qaysi birini tanlash kim eshitayotganiga bogʻliq.
61
あめが ふりそうな そら
PJ-73 matni. Musobaqa mashqi kuni osmon qorayadi. Munira «yogʻay deb turibdi» deydi, oʻqituvchi «yogʻadiganga oʻxshamaydi» deydi — va biri haq chiqadi.
62
せんぱいの はなし
PJ-74 matni — kundalik (日記). Bir kunda eshitilgan uchta xabar: yangi oʻqituvchi, yopiladigan kutubxona va senpaining imtihoni. Hammasi 〜そうだ bilan uzatiladi.
63
となりの へやの おと
PJ-75 matni — kichik sirli hikoya. Qoʻshni xonadan ovoz kelmay qoladi. Hikoyachining oʻz xulosalari ようだ bilan, boshqalardan eshitgani らしい bilan aytiladi.
64
みたいな こえ
PJ-76 matni. Pari telefonda notanish ovozni eshitadi va uni kimgadir oʻxshatadi. Butun matn みたい ustida yuradi — va oxirida 見たい ham chiqadi.
65
あめの おと
PJ-77 matni — bir kun ichida yomgʻirning uch ovozi: ぽつぽつ, ザーザー, しとしと. Shelfdagi birinchi tasviriy matn, taqlid soʻzlar bilan toʻla.
66
ふたつの ことばづかい
PJ-78 matni. Rano bir daqiqada ikki xil gapiradi — doʻstiga kundalik nutqda, oʻqituvchiga 丁寧体 da. Butun dars bir sahnada koʻrinadi.
67
わからないということ
PJ-79 matni. Oʻqituvchi doskaga bitta gap yozadi va Rano uni tushunmaydi — keyin tushunmaganini aytishning oʻzi javob ekanini biladi. Butun matn ということ ustida yuradi.
68
かようびの パンや
PJ-80 matni. Pari har hafta boradigan nonvoyxona faqat seshanba kuni yopiq. Nega? Javob topilganda «それで…わけだ» deyish uchun tayyor sahna chiqadi.
69
だれの てぶくろ
PJ-81 matni. Sinfda bitta qoʻlqop qolib ketadi va Munira bilan Inom uni kimniki ekanini mantiq bilan topadi. はずがありません bilan eshiklar yopiladi, に違いありません bilan bittasi ochiladi.
70
さいふの ひ
PJ-82 matni. Pari maktabga ketayotib yoʻlda hamyon topib oladi. Hech kim koʻrmadi, hech kim bilmaydi — lekin u nima qilish kerakligini biladi. Kundalik shaklidagi matn: butun voqea べき va なければならない ustida yuradi.
71
ついたばかりの メール
PJ-83 matni. Imron Yaponiyaga endigina yetib keldi va yaponiyalik doʻstiga xat yozadi: yotoqxona, xonadoshi, doʻkon ovqati, tez gapiradigan ustoz. ばかり ning uchala ulanishi ham shu xatda turadi.
72
あと いっぷん
PJ-84 matni. Ranoning payshanbasi: har bir ishga roppa-rosa bir daqiqa yetmaydi. Uydan chiqayotganda onasi chaqiradi, bekatga yetganda eshik yopiladi, sinfga kirayotganda ustoz uning ismini chaqirib boʻlgan edi. Butun matn ところ ustida yuradi.
73
あかるいうちに
PJ-85 matni. Togʻ etagidagi qishloqda bitta qoida bor edi: dovondan yorugʻida oʻtish kerak. Bir yigit doʻstlari bilan gaplashib turib vaqtni unutadi — va qorongʻida yoʻlni yoʻqotadi. Eski ertak shaklidagi matn.
74
さくらが きたへ すすむ
PJ-86 matni. Yaponiyada bahor janubdan shimolga qarab sekin siljiydi, va bu harakatning oʻz nomi bor — «sakura fronti». Ilmiy-ommabop matn: harorat koʻtarilgan sari gullar ochiladi, balandlikka chiqqan sari kechikadi.
75
まちの としょかんが ひらいた
PJ-87 matni. Midori shaharchasida yangi kutubxona ochildi: uni yosh meʼmor loyihalagan, pulining bir qismini shaharchaning oʻzi yigʻgan, ish vaqti kunga qarab farq qiladi. Yangilik xabari shaklidagi matn.
76
ふたつの かお
PJ-88 matni. Hamshira boʻlib ishlaydigan va ayni paytda ikki bolaning onasi boʻlgan ayol bilan intervyu. Ikki rol bir odamda: として rolni, にとって esa uning koʻzini koʻrsatadi.
77
アンケートの けっか
PJ-89 matni. Sinf telefon ishlatish haqida soʻrov oʻtkazdi va natijani hisobot qilib yozdi. について mavzuni, に対して esa savolga berilgan javobni va ikki guruhning qarshi qoʻyilishini koʻrsatadi.
78
ちいさいながらも
PJ-90 matni. Bekat yonidagi kichkina kitob doʻkoni: atrofdagi doʻkonlar yopilib borayotganiga qaramay, u hamon ochiq. Egasi nega davom etayotganini bitta jumla bilan tushuntiradi.
79
せんえんしか なかった
PJ-91 matni. Imron doʻstiga tugʻilgan kun sovgʻasi olmoqchi, lekin hamyonida atigi ming iyena bor. Doʻkonma-doʻkon yurib, oxirida eng arzon narsani tanlaydi — va aynan oʻsha narsa eng toʻgʻrisi boʻlib chiqadi.
80
あきは かぜぎみ
PJ-92 matni. Kuzda nega tez-tez shamollaymiz degan savolga javob beradigan qisqa maslahat ustuni: harorat farqi, quruq havo, kech yotish. がち, っぽい va 気味 uchalasi ham shu matnda yashaydi.
81
そつぎょうの スピーチ
PJ-93 matni. Bitiruv kunidagi qisqa nutq: uch yil ichida kimga rahmat aytish kerakligi va bir marta hamma narsani yomgʻirdan koʻrgan kun. おかげで minnatdorchilikni, せいで esa oʻsha bitta kunni koʻtaradi.
82
にがてどころか
PJ-94 matni. Pari oshpazlikni umuman uddalay olmasligiga ishonardi. Onasi bir haftaga ketganda, oshxona unga qoladi. Birinchi kun falokat boʻladi — lekin hafta oxirida onasi «uddalay olmas emish» deb kuladi.
83
ホイッスルが なったとたん
PJ-95 matni. Shahar chempionatining finali, uch daqiqa qoldi va Inom jamoasi bir ochkoga ortda. Murabbiyning koʻrsatmasi, oxirgi zarba va hushtak — hammasi bir necha soniyada. とたん, 次第 va か〜ないかのうちに shu matnda yashaydi.
84
こうこうせいが つくった ちず
PJ-96 matni — gazeta xabari, である体da yozilgan. Bir shaharning maktab oʻquvchilari tez yoʻlni emas, dam olsa boʻladigan yoʻlni koʻrsatadigan xarita tuzishdi. Matnning oʻzi darsning namunasi: yozma uslub qanday koʻrinadi.
85
せんせいへの てがみ
PJ-97 matni. Ikki yil oldin bitirgan Munira ustoziga xat yozadi: birinchi yaponcha telefon suhbati, va oʻshanda esiga tushgan bitta gap. Xatning butun qolipi — 拝啓 dan 敬具 gacha — matnning oʻzida koʻrinadi.
86
いしの うえにも さんねん
PJ-98 matni. Inom hamma ishni uch kunda tashlab qoʻyadi. Buvisi unga ikkita maqol aytadi — va bir yildan keyin nabira bogʻdagi daraxtga qarab, ularning maʼnosini tushunadi.
87
みっつの ことば
PJ-99 matni — til haqidagi ustun, である体da. Maktab eʼlonlar taxtasida uchta qogʻoz osilgan va uchalasi ham bitta narsani aytadi, lekin uchta boshqa soʻz bilan. Nega shunday — matn shuni tushuntiradi.
88
じしょを ひらかなかった ひ
PJ-100 matni — kursning va shelfning soʻnggi matni. Rano uch yil davomida kuniga oʻn daqiqa oʻqidi. Bir shanba kuni kitobni yopgach, stol ustidagi lugʻatga qaradi va bir narsani payqadi.