Prime Russian

1

PR-1: Kirill alifbosi — siz bilgan 33 harf va sizni chalgʻitadigan yettitasi

Rus alifbosining 33 harfini uchta oilaga ajratamiz: siz bilganlar, sizni chalgʻitadigan soxta doʻstlar va butunlay yangilari. Dars oxirida haqiqiy ruscha soʻzlarni oʻqiysiz.

6m 6

2

PR-2: Unlilar: а о у э ы va yumshatuvchi juftlar я ё ю е и

Rus tilidagi 10 unli aslida 5 ta juftlik. Qattiq qatorni yumshoq qatordan ajratasiz, Ы tovushini aytishni oʻrganasiz va я ё ю е ning ikki vazifasini koʻrasiz.

5m 5

3

PR-3: Undoshlar 1: jarangli va jarangsiz juftliklar (б-п, в-ф, г-к, д-т, з-с, ж-ш)

Rus undoshlarining yarmi juft boʻlib yashaydi: bir xil ogʻiz, bir xil til, farq faqat tomoqda. Bu juftliklarni bilsangiz, PR-5 dagi talaffuz qoidalari oʻz-oʻzidan tushunarli boʻladi.

5m 10

4

PR-4: Undoshlar 2: shivirlovchilar ж ш щ ч ц, й harfi va ikki belgi ъ ь

Rus tilining eng oʻjar beshta undoshi: ж, ш, ц doim qattiq, ч va щ doim yumshoq — nima yozilishidan qatʼi nazar. Shu bilan birga ъ va ь belgilarining vazifasini hal qilamiz.

5m 4

5

PR-5: Urgʻu (ударение), аканье va soʻz oxiridagi jarangsizlanish

Rus tilida urgʻu maʼnoni oʻzgartiradi va qolgan barcha unlilarni qisqartiradi. Uchta talaffuz qoidasi — аканье, иканье va оглушение — bilan har qanday soʻzni toʻgʻri oʻqiy boshlaysiz.

5m 4

6

PR-6: Это — birinchi gapingiz. «Кто это? Что это?»

Ikkita soʻz bilan toʻliq ruscha gap tuzasiz. Rus tilida hozirgi zamonda “-dir” feʼli yoʻq — xuddi oʻzbekchadagidek. Кто? va Что? savollarini ajratasiz.

5m 4

7

PR-7: Salomlashish, tanishuv va murojaat: ты yoki вы?

Rus tilida salomlashish, tanishish va minnatdorchilik. Eng muhimi — ты va вы orasidagi tanlov, ya'ni oʻzbekchadagi sen va siz.

4m 7

8

PR-8: Jins (род) — otlarning uch jinsi va uni oxiridan aniqlash

Rus tilidagi har bir ot uch jinsdan biriga tegishli. Oʻzbek tilida bu tushuncha yoʻq — lekin jinsni soʻzning oxirgi harfidan deyarli har doim aniqlash mumkin.

5m 6

9

PR-9: Koʻplik (множественное число) — -ы, -и, -а va istisnolar

Rus tilida koʻplik qoʻshimchasi otning jinsiga va oxirgi harfiga qarab tanlanadi. Asosan ikkita qoʻshimcha bor — -ы/-и va -а/-я — plus bitta imlo qoidasi va qisqa istisnolar roʻyxati.

5m 5

10

PR-10: Shaxs olmoshlari va egalik: мой, твой, наш, ваш

Sakkizta shaxs olmoshi va egalik soʻzlari. Eng muhim gʻoya: ruschada egalik soʻzi egaga emas, EGALIK QILINGAN narsaning jinsiga qarab oʻzgaradi.

4m 9

11

PR-11: «Быть» yoʻq gaplar: Я студент. Кофе горячий. Tire qachon qoʻyiladi?

Hozirgi zamonda “boʻlmoq” feʼli yoʻqligini butun gapga tarqatamiz — va tire (—) qachon qoʻyilishini aniq bilib olasiz. Oʻtgan va kelasi zamonda esa u qaytib keladi: был va бу́дет.

5m 9

12

PR-12: Sifat otga moslashadi — новый, новая, новое, новые

Oʻzbekchada “yangi” hech qachon oʻzgarmaydi. Ruschada esa sifat otning jinsi va soniga qarab toʻrt xil shakl oladi — va bu shakllarni siz allaqachon koʻrgansiz.

5m 5

13

PR-13: Sonlar 0–100 va «сколько?»

Noldan yuzgacha sanashni oʻrganasiz. Ikkita sonning oʻziga xosligi bor: оди́н jinsga qarab oʻzgaradi, два esa ayol jinsi uchun две shaklini oladi.

5m 6

14

PR-14: У меня есть — rus tilida egalik

Rus tilida “ega boʻlmoq” feʼli yoʻq. Uning oʻrniga «У меня́ есть …» qurilmasi ishlatiladi — va u oʻzbekchadagi «Menda … bor» bilan aynan bir xil ishlaydi.

5m 10

15

PR-15: Savol soʻzlari: кто, что, где, когда, почему, как, какой

Rus tilida savol berish uchun yordamchi feʼl kerak emas — savol soʻzini oldinga qoʻyasiz, xolos. Joy haqidagi uchlik где/куда/откуда oʻzbekchadagi qayerda/qayerga/qayerdan bilan aynan mos keladi.

5m 5

16

PR-16: Bu va anavi: этот, эта, это, эти — va «тот»

PR-6 dagi mustaqil «это» bilan otga yopishadigan «этот» ni bir umrga ajratasiz, va «тот» bilan uzoqdagi narsani koʻrsatishni oʻrganasiz.

4m 8

17

PR-17: Да, нет, не, ни — inkorning toʻrt shakli

Bitta “yoʻq” tushunchasi ruschada toʻrtta soʻzga boʻlingan. Har birining oʻz vazifasi bor, va «не X, а Y» qurilmasi bilan aniq gapirishni oʻrganasiz.

5m 8

18

PR-18: Ravishlar va тоже / также / ещё / уже

Oʻn ikki darsdan keyin nihoyat hech nimaga moslashmaydigan soʻz turkumi: ravish. Sifatdan ravish yasashni va тоже / также / ещё / уже ni ajratishni oʻrganasiz.

4m 8

19

PR-19: Feʼl nima? Infinitiv va ikkita tuslanish (спряжение)

Kursning yarmi shu darsdan boshlanadi: gaplar harakatga keladi. Infinitiv nima, oltita shaxs qanday ishlaydi va rus feʼllari nega ikki guruhga boʻlingan.

5m 5

20

PR-20: I tuslanish: читать, работать, знать (-ю, -ешь, -ет, -ем, -ете, -ют)

Birinchi tuslanishning oltita qoʻshimchasi va ular bilan ishlaydigan oʻnlab feʼl. Bu darsdan keyin siz kundalik hayotingiz haqida gapira olasiz.

4m 6

21

PR-21: II tuslanish: говорить, смотреть, любить (-ю, -ишь, -ит, -им, -ите, -ят)

Ikkinchi tuslanishning oltita qoʻshimchasi, «я» shaklidagi harf almashinuvi (люблю́, хожу́) va feʼl qaysi tuslanishda ekanini aniqlashning ishonchli yoʻli.

6m 3

22

PR-22: Notoʻgʻri feʼllar: хотеть, есть, дать, идти, ехать, жить, писать

Rus tilidagi eng koʻp ishlatiladigan feʼllar aynan eng notoʻgʻrilari. Oʻn ikkitasini bir darsda yigʻib olasiz — va shundan keyin kundalik nutqning katta qismi qoʻlingizda boʻladi.

5m 3

23

PR-23: Oʻtgan zamon (прошедшее время) — jinsga qarab -л, -ла, -ло, -ли

Oʻtgan zamon hozirgi zamondan ancha oson — shaxs qoʻshimchalari umuman yoʻq. Lekin u shaxs oʻrniga JINSga qaraydi, va bu oʻzbek oʻquvchi uchun butunlay yangi.

6m 3

24

PR-24: Kelasi zamon: буду + infinitiv

Kelasi zamon ikki soʻzdan yasaladi: бу́ду + infinitiv. Shu dars bilan uchala zamon — kecha, bugun, ertaga — qoʻlingizda boʻladi.

4m 3

25

PR-25: Qaytim feʼllar -ся / -сь: учиться, находиться, нравиться

Feʼlning oxiriga qoʻshiladigan kichkina -ся uning maʼnosini butunlay oʻzgartirishi mumkin. Oʻzbek tilida ham xuddi shunday qoʻshimcha bor — shuning uchun bu dars siz oʻylagandan osonroq.

4m 3

26

PR-26: Мочь va уметь — «-a olmoq» ning ikki xil turi

Oʻzbekcha «-a olmoq» rus tilida ikkiga boʻlinadi: уме́ть — oʻrganib olingan mahorat, мочь — shu ondagi imkoniyat. Farqni bilmaslik gapni butunlay boshqa maʼnoga burib yuboradi.

4m 4

27

PR-27: Нужно, надо, можно, нельзя, должен — kerak va mumkin

Rus tilida «kerak» va «mumkin» degan gaplarda ega umuman boʻlmaydi. Bu — oʻzbek oʻquvchi uchun tanish qurilish: «menga ishlash kerak» aynan shu shaklda ishlaydi.

5m 3

28

PR-28: Мне нравится — teskari qurilish va uning mantigʻi

«Мне нра́вится фильм» da ega — men emas, FILM. Grammatika kitoblari buni «teskari qurilish» deydi, lekin oʻzbek oʻquvchi uchun u teskari emas: «menga film yoqadi» aynan shunday ishlaydi.

5m 3

29

PR-29: Kelishik nima? Olti падеж'ning umumiy xaritasi

Kursning eng katta bloki boshlanadi. Bu darsda hech narsa yodlanmaydi — faqat xarita koʻriladi: oltita kelishik, ularning savollari va oʻzbekcha kelishiklar bilan solishtiruvi.

6m 3

30

PR-30: Предложный 1: где? — в школе, на работе, в Ташкенте

Birinchi haqiqiy kelishik, va u eng osoni: qoʻshimcha deyarli har doim -Е. Butun qiyinchilik bitta savolda — В mi yoki НА mi?

5m 3

31

PR-31: Предложный 2: о чём? о ком? — о фильме, о тебе

Oʻsha kelishik, oʻsha qoʻshimchalar — faqat boshqa predlog va boshqa savol: «nima haqida?». Bu dars bilan siz nihoyat fikr bildira boshlaysiz.

5m 2

32

PR-32: Винительный 1: кого? что? — jonli va jonsiz farqi

Toʻldiruvchi kelishigi — oʻzbekcha -NI ning aynan oʻzi. Yagona yangi narsa: erkak jinsida ot JONLI yoki JONSIZ ekaniga qarab boshqacha oʻzgaradi.

5m 2

33

PR-33: Винительный 2: yoʻnalish — в школу, на работу, куда?

Oʻsha kelishik, ikkinchi ishi: harakatning manzili. Bu dars PR-30 bilan yonma-yon turadi va rus tilidagi eng chiroyli juftlikni ochadi: в шко́ле ↔ в шко́лу.

4m 3

34

PR-34: Родительный 1: egalik va yoʻqlik — книга брата, нет времени

Rus tilidagi eng koʻp ishlatiladigan kelishik boshlanadi. Ikki asosiy ishi: «kimniki?» va «yoʻq». Egalikda soʻz tartibi oʻzbekchaning teskarisi — bu darsning eng katta xatosi.

5m 4

35

PR-35: Родительный 2: predloglar bilan — из, от, до, у, без, для, около, после

Roditelniy padeji sakkizta predlog bilan ishlaydi va ularning koʻpchiligi oʻzbekchada tanish: -dan, -siz, uchun, -gacha, keyin. Yangi narsa bittagina — «dan» ruschada ikkiga boʻlinadi.

5m 3

36

PR-36: Родительный 3: sonlar va miqdor bilan — два дома, пять домов, много книг

Rus tilida son otning shaklini tanlaydi: bitta uy, ikki uyNING, besh uyLARNING. Uchta guruh, uchta shakl — va bu qoida har kuni kerak boʻladi.

5m 2

37

PR-37: Дательный 1: кому? — дать, сказать, написать, помочь

Siz bu kelishikni PR-27 dan beri ishlatyapsiz — «мне на́до», «мне нра́вится». Bugun u oʻz nomini oladi va otlarga ham qoʻllanadi. Oʻzbekcha -GA ning aynan oʻzi.

4m 3

38

PR-38: Дательный 2: мне холодно, ему нравится, по улице, к другу

Da'telniy padejining qolgan ishlari: holat (мне хо́лодно), yosh (мне два́дцать лет) va ikkita predlog — К va ПО. Bu yerda oʻzbekcha -GA ning chegarasi ochiladi.

4m 3

39

PR-39: Творительный 1: чем? — vosita va «с кем?» birgalik

Kursdagi yagona kelishik, uning oʻzbekchada juftligi yoʻq. Butun dars bitta farq ustiga qurilgan: oʻzbekcha «bilan» ruschada ikkiga boʻlinadi — asbob (predlogsiz) va hamroh (С bilan).

4m 2

40

PR-40: Творительный 2: быть/стать/работать + Т.п., над, под, за, перед, между

Kim boʻlib ishlaysiz, kim boʻlmoqchisiz — bu ham Tvoritelniy. Va joyni koʻrsatadigan beshta predlog. Shu dars bilan oltita kelishik toʻliq yigʻiladi.

4m 3

41

PR-41: Olmoshlarning turlanishi: меня, мне, мной, обо мне

Yangi hech narsa yoʻq — siz bu shakllarning hammasini allaqachon ishlatgansiz. Bugun ular bitta jadvalga yigʻiladi va nihoyat tizim koʻrinadi.

5m 3

42

PR-42: Egalik olmoshlarining turlanishi: моего, моей, моим, о моём

Мой, твой, наш, ваш — sifat kabi turlanadi. Va bitta katta yengillik bor: его́, её, их umuman oʻzgarmaydi, hech qachon, hech qanday kelishikda.

4m 2

43

PR-43: Sifatlarning turlanishi 1 — Родительный va Винительный

Sifat otga jins va son boʻyicha moslashardi (PR-12). Endi u kelishik boʻyicha ham moslashadi. Bu yerda oʻzbekcha yordam bermaydi — lekin qoida mexanik va istisnosiz.

4m 2

44

PR-44: Sifatlarning turlanishi 2 — Дательный, Творительный, Предложный

Sifat jadvali yopiladi. Va unda katta yengillik bor: ayol jinsidagi sifat toʻrtta kelishikda bitta shaklda turadi — -ОЙ.

4m 2

45

PR-45: Koʻplik kelishiklari 1 — Именительный va Родительный

Bu kursning eng koʻp istisnoli darsi — va uni ochiq aytish kerak. Koʻplik Роди́тельный rus tilida eng koʻp yodlashni talab qiladigan shakl. Lekin uning ham tartibi bor.

4m 2

46

PR-46: Koʻplik kelishiklari 2 — Дательный, Винительный, Творительный, Предложный

Kechagi vaʼda bajariladi: bu — butun blokdagi eng oson dars. Uchta qoʻshimcha, jins umuman yoʻq, istisno deyarli yoʻq. Va shu bilan kelishiklar tugaydi.

4m 3

47

PR-47: Soʻroq soʻzlarining kelishiklari: кто, что, какой, чей, сколько

Soʻroq soʻzlari ham turlanadi — va bitta oddiy qoida bilan: savol JAVOB kutilayotgan kelishikda beriladi. Oʻzbekcha «kim, kimning, kimga» ham xuddi shunday ishlaydi.

4m 3

48

PR-48: Predlog xaritasi: qaysi predlog qaysi kelishikni talab qiladi

Yigirma dars davomida predloglar bittalab berildi. Bugun ular bitta xaritaga yigʻiladi — va maʼlum boʻladiki, ular tasodifiy emas: har bir kelishikning oʻz predloglari bor.

4m 2

49

PR-49: Sonlarning kelishigi va vaqt ifodalari: в понедельник, в мае, в 2026 году

Kursdagi eng amaliy dars: vaqt haqida gapirish. Va u ayni paytda eng yaxshi takror — chunki vaqt ifodalarida TOʻRTTA kelishik birdan ishlaydi.

4m 4

50

PR-50: Kelishiklar — umumiy takror va tirik gaplarda mashq

Yigirma ikki dars, oltita kelishik — va bugun ular bitta tizimga yigʻiladi. Bu darsda yangi shakl yoʻq, lekin yangi narsa bor: kelishikni tanlashning amaliy tartibi.

5m 3

51

PR-51: Вид — tugallanmagan va tugallangan feʼl (что делать? / что сделать?)

Rus tilining ikkinchi katta tizimi boshlanadi. Har bir feʼl ikki turdan biriga tegishli: jarayon yoki natija. Va bu tushuncha oʻzbekchada ham bor — faqat boshqa joyda yashaydi.

4m 3

52

PR-52: Vid juftliklarini yasash: prefiks, suffiks va butunlay boshqa oʻzak

Vid juftliklari uch yoʻl bilan yasaladi. Ikkitasi qoidali va tez oʻrganiladi; uchinchisi esa yodlanadi — lekin unda atigi bir necha feʼl bor.

4m 2

53

PR-53: Vid uch zamonda: hozirgi zamonda СВ nega yoʻq?

Rus tilida ikkita kelasi zamon bor — va ikkalasi ham kerak. «Бу́ду чита́ть» vaʼda bermaydi, «прочита́ю» esa beradi. Farq shu yerda.

4m 3

54

PR-54: Vidni tanlash: takror, jarayon, natija, bir marta, buyruq

Vid qoida emas, tanlov. Lekin tanlovni osonlashtiradigan narsa bor: gapdagi baʼzi soʻzlar javobni deyarli har doim aytib turadi.

4m 3

55

PR-55: Harakat feʼllari 1: идти va ходить — bir yoʻnalish va koʻp yoʻnalish

Rus tilida «bormoq» uchun ikkita feʼl bor. Farqi vid emas — farqi yoʻnalishda: bir marta bir tomonga yoki muntazam, u yoqqa-bu yoqqa.

4m 2

56

PR-56: Harakat feʼllari 2: ехать/ездить, бежать/бегать, лететь/летать, нести/носить

Kecha bitta juftlikni oʻrgandingiz. Aslida ular sakkizta — lekin mantiq bitta va u oʻzgarmaydi: bir tomonga yoki muntazam.

4m 2

57

PR-57: Harakat feʼllarining prefikslari: при-, у-, вы-, в-, до-, пере-, под-, от-

Bitta feʼl va sakkizta prefiks — oʻn oltita yangi soʻz. Va bu yerda kursning eng chiroyli fakti ochiladi: prefiks + ИДТИ = СВ, prefiks + ХОДИТЬ = НСВ.

4m 2

58

PR-58: Prefikslar maʼnoni qanday oʻzgartiradi: по-, за-, про-, раз-, с-, на-

Baʼzi prefikslar yoʻnalish emas, boshqa narsa qoʻshadi: boshlanish, qisqa toʻxtash, oʻtib ketish. Va ular orasida bitta ajoyibi bor — НАЙТИ aslida «на + идти».

4m 3

59

PR-59: Buyruq mayli: читай! читайте! давай пойдём! не опаздывай!

Buyruq shakli oson yasaladi — «они́» shaklidan. Va oʻzbekcha bu yerda deyarli mukammal mos keladi: oʻqi! / oʻqing! / oʻqima!

4m 2

60

PR-60: Shartli mayl — бы: если бы, я хотел бы, на твоём месте я бы…

Rus tilidagi eng oson qurilishlardan biri: oʻtgan zamon + БЫ. Tuslanish yoʻq, zamon yoʻq, istisno yoʻq — bitta soʻz butun mayl yasaydi.

4m 2

61

PR-61: Majhul nisbat: дом строится / дом построен

Ish kim tomonidan qilinganini aytmaslik kerak boʻlganda majhul nisbat ishlatiladi. Rus tilida uning ikki shakli bor — va farq oʻsha tanish vid farqi.

3m 2

62

PR-62: -ся feʼlining oltita maʼnosi — bir qoʻshimcha, olti vazifa

Ruschada bitta -ся, oʻzbekchada esa uchta alohida qoʻshimcha: -in-, -ish-, -il-. Shuning uchun bu dars siz uchun ruslardan osonroq.

4m 4

63

PR-63: Который — rus tilining «-gan» sifatdosh gapi

Oʻzbekcha «yonimda yashaydigan odam» — sifatdosh otdan oldin. Ruscha «челове́к, кото́рый живёт ря́дом» — ergash gap otdan keyin.

4m 3

64

PR-64: Что va чтобы — bir soʻzga oʻxshaydi, ikki xil gap quradi

Что — fakt: «bilaman, u keladi». Чтобы — istak yoki maqsad: «uning kelishini xohlayman». Va чтобы dan keyin oʻtgan zamon.

3m 3

65

PR-65: Если va когда — shart va vaqt ergash gaplari

Когда́ — aniq boʻladigan narsa, е́сли — boʻlishi mumkin narsa. Va rus tilining eng katta tuzogʻi: kelasi zamonda ikkala qismda ham kelasi zamon.

6m 2

66

PR-66: Потому что, поэтому, так как, из-за того что — sabab va natija

Потому́ что sababni aytadi, поэ́тому natijani — bitta voqeaning ikki tomoni. Ustiga из-за + Р.п. (yomon sabab) va благодаря́ + Д.п. (yaxshi).

5m 2

67

PR-67: Хотя, но, зато, однако, тем не менее — qarama-qarshilik

Oʻzbekcha «esa» — ruscha А, «lekin» — ruscha НО. Ustiga зато́ (kamchilik oʻrnini bosadigan yaxshilik), хотя́, одна́ко va тем не ме́нее.

5m 2

68

PR-68: Ли va bilvosita savol: «Не знаю, придёт ли он»

Ruscha «ли» — oʻzbekcha «-mi» ning aynan oʻzi, va u ham soʻralayotgan soʻzga yopishadi. Shu bilan bilvosita savol quriladi.

5m 2

69

PR-69: Тот, кто… / то, что… — koʻrsatish va bogʻlash

Который otga yopishadi. Ot boʻlmasa nima qilamiz? Rus tili otning oʻrniga «тот» yoki «то» qoʻyadi — oʻzbekcha «kim… oʻsha» kabi.

5m 3

70

PR-70: Причастие 1: действительные — читающий, прочитавший

Sifatdosh — feʼlning sifat kiyimidagi shakli. Oʻzbek oʻquvchisida bu allaqachon bor: -ayotgan, -gan, -adigan. Farq faqat oʻrni va vergulda.

5m 2

71

PR-71: Причастие 2: страдательные — прочитанный, написан, сделан

Ot ishni oʻzi qilmaydi — ish uning ustida qilinadi. Oʻzbekcha -il-/-in- majhul qoʻshimchasi kabi. Toʻliq shaklda -нн-, qisqasida -н-.

5m 3

72

PR-72: Деепричастие: читая, прочитав — bir vaqtda va undan oldin

Oʻzbekcha «-ib» va «-gach» ning aynan oʻzi. Bitta qoida hammasini hal qiladi: ravishdosh bilan asosiy feʼlning egasi BIR XIL boʻlishi shart.

5m 2

73

PR-73: Sifatning qisqa shakli: красив, готов, должен, рад

Rus sifatining ikkinchi shakli — faqat kesim boʻlib keladi. Bu yerda рад, до́лжен, ну́жен, гото́в, прав yashaydi — kundalik nutqning oʻzagi.

5m 2

74

PR-74: Sifat darajalari: больше, самый, лучше, наиболее, чем

Oʻzbekcha «-dan katta» ruschada «бо́льше + Роди́тельный» boʻladi, «eng» esa «са́мый». Qolgani — soʻzning oʻzi oʻzgarishi.

5m 2

75

PR-75: Свой — «oʻz» olmoshi va u nega shunchalik muhim

Oʻzbekchada «oʻz» bor — shuning uchun bu dars siz uchun ingliz tilida oʻqiyotganlarga qaraganda ancha oson. «Свой» = «oʻz».

5m 3

76

PR-76: Себя va сам — oʻziga qaytish va taʼkid

Oʻzbekcha «oʻzim» ikki ish qiladi — ruschada esa ular ikki soʻzga boʻlingan: себя́ (toʻldiruvchi) va сам (taʼkid).

5m 2

77

PR-77: Каждый, все, весь, любой, другой, остальные

«Har kuni» bilan «kun boʻyi» — oʻzbekchada ikki xil, ruschada ham: ка́ждый день ↔ весь день. Butun dars shu farqlar ustiga qurilgan.

4m 3

78

PR-78: Кто-то / кто-нибудь / кое-кто — noaniq olmoshlar

Uchta zarracha, uchta maʼno: -то (bor, lekin kimligi nomaʼlum), -нибудь (kim boʻlsa ham, farqi yoʻq), кое- (bilaman, aytmayman).

5m 2

79

PR-79: Никто, ничто, никогда — rus tilida ikki inkor qoidasi

«Hech kim hech narsa demadi» = «Никто́ ничего́ не сказа́л» — soʻzma-soʻz. Rus tilida ikki inkor MAJBURIY, va oʻzbekchada ham xuddi shunday.

5m 4

80

PR-80: Sana, vaqt, yosh va davomiylik

Rus tili soatni kelayotgan soat ichida sanaydi — «полпя́того» bu 4:30. Ustiga sana, yosh (Да́тельный bilan) va за / че́рез / на uchligi.

5m 1

81

PR-81: Shaxssiz gaplar: холодно, темнеет, мне не спится, говорят

Egasi yoʻq gaplar. Oʻzbekchada ham bor va ham Да́тельный bilan quriladi: «menga sovuq» = «мне хо́лодно». Bu dars sizga tanish.

5m 1

82

PR-82: Jamlovchi va tartib sonlar: двое, оба, первый, тридцать первое

Tartib sonlar sifat kabi turlanadi, jamlovchi sonlar esa oʻzbekcha «ikkalamiz, uchovi» ga toʻgʻri keladi — вдвоём, втроём.

5m 1

83

PR-83: Predlog xaritasi 2: по, за, из-за, благодаря, вместо, кроме, несмотря на

Ikkinchi predlog xaritasi. Gavhari — «несмотря́ на»: u oʻzbekcha «qaramay» ning soʻzma-soʻz nusxasi, chunki ikkalasi ham «qaramay» degani.

5m 1

84

PR-84: Yuklamalar (частицы): же, ведь, ну, вот, разве, неужели, -то

Yuklamalar maʼno qoʻshmaydi — munosabat qoʻshadi. «Же» oʻzbekcha «-ku», «неужели» esa «nahotki» ning aynan oʻzi.

4m 1

85

PR-85: Undov soʻzlar va jonli soʻzlashuv nutqi

Kitobdagi rus tili bilan koʻchadagi rus tili orasidagi farq: «здра́вствуйте» → [здра́сьте], «сейча́с» → [щас]. Bizda ham shunday.

5m 1

86

PR-86: Soʻz yasalishi: приставка + корень + суффикс + окончание

Rus soʻzlari toʻrtta gʻishtdan qurilgan. Shu toʻrttasini ajratishni bilsangiz, lugʻatsiz ham notanish soʻzning maʼnosini topa olasiz.

7m 1

87

PR-87: Suffikslar xaritasi: -ость, -ение, -тель, -ник, -щик, -ка, -ство

Suffiks sizga ikki narsani birdan aytadi: soʻz nimani anglatishini va qaysi jinsda ekanini. -тель erkak, -ость ayol, -ение oʻrta.

6m 1

88

PR-88: Kichraytiruvchi va erkalash shakllari: домик, сынок, Машенька, водичка

«До́мик» kichik uy, lekin «ма́мочка» kichik ona emas. Ruschada kichraytirish va erkalash bitta shaklda — oʻzbekchada esa ikkita.

5m 1

89

PR-89: Soʻz tartibi va maʼno urgʻusi — rus tilida nima birinchi keladi

Rus tilida soʻz tartibi erkin, lekin bemaʼni emas: eng muhim soʻz gap oxiriga qoʻyiladi. Oʻzbekchada esa u feʼldan oldin turadi.

6m 2

90

PR-90: Rasmiy va norasmiy uslub: bir fikrni ikki xil aytish

Bitta xabar — ikki xil kiyim. Rasmiy uslubda kichraytirish ham, yuklama ham, qisqartirish ham boʻlmaydi: uchchalasi norasmiylik belgisi.

5m 2

91

PR-91: Xat, ariza va rasmiy hujjat tili

Arizaning shapkasi — tirik kelishik mashqi: «kimga» Дательный, «kimdan» от + Родительный. Oʻzbekcha ariza esa -GA va -DAN ishlatadi.

4m 2

92

PR-92: Telefon, elektron pochta va xabar tili

Bitta xabar, uch kanal, uch til. Va bitta kam maʼlum qoida: chatda qisqa xabar oxiriga nuqta qoʻysangiz, sovuq eshitiladi.

5m 2

93

PR-93: Ish va oʻqish leksikasi: rezyume, suhbat, imtihon

«Сдава́л экза́мен» — topshirdim. «Сдал экза́мен» — oʻtdim. Bitta harf farq, natija qarama-qarshi. Rezyume, suhbat va imtihon tili.

5m 2

94

PR-94: Фразеологизмы — rus iboralarining ichki mantigʻi

Ibora yodlanmaydi — tushuniladi. Har birining orqasida hikoya bor, uchtasi esa oʻzbekchaga soʻzma-soʻz tushadi: yeng shimarmoq.

5m 2

95

PR-95: Maqollar va matallar, oʻzbekcha muqobillari bilan

«Yetti oʻlchab, bir kes» ruschada ham yetti marta oʻlchaydi. Maqollar, ularning oʻzbekcha juftlari va yarmini aytish odati.

6m 2

96

PR-96: Tez-tez adashtiriladigan juftlar: одеть/надеть, тоже/то же, в течение/в течении

Наде́ть = kiymoq, оде́ть = kiydirmoq — oʻzbekcha «-dir» qoʻshimchasi farqni aynan beradi. Va «ложить» degan feʼl umuman mavjud emas.

5m 2

97

PR-97: Punktuatsiya: vergul qoidalari va tire

«Казни́ть нельзя́ поми́ловать» — vergul qayerda tursa, odam shunga yarasha yashaydi. Vergul, tire va oʻzbekcha bilan mos qoidalar.

5m 2

98

PR-98: Matn qurish: kirish, asosiy qism, xulosa

Insho arxitekturasini siz allaqachon bilasiz — u oʻzbekchada ham uch qismli. Sizga faqat 15 ta ruscha bogʻlovchi va tayyor skelet kerak.

5m 2

99

PR-99: Rus tili qayerdan kelgan: soʻz boyligining kelib chiqishi

«Здравствуйте» = «здоровье». «Карандаш» = qora tosh. Rus tilining toʻrt qatlami va ulardan bittasi sizga bolaligingizdan tanish.

6m 4

100

PR-100: Yakuniy dars: 100 darsdan keyin siz qayerdasiz va endi nima qilasiz

Bu darsda yangi grammatika yoʻq. Bu darsda siz oʻzingizni koʻrasiz: qayerga yetdingiz, nima qololmadingiz va endi nima qilasiz.

6m 3